آشنایی با واحد

آموزش سلامت آن بخش از مراقبت های بهداشتی است که برتاثیر عوامل رفتاری  بر سلامت تکیه نموده  و با مردمی آغاز می شود که سالم بوده و علاقمند به توسعه معیارهای سلامت فردی و اجتماعی هستند و به آنها در گسترش شیوه زندگی موثر در حفظ و ارتقای سلامت کمک می کند.آموزش سلامت ترکیبی از تجارب یادگیری تسهیل کننده اتخاذ داوطلبانه رفتار سالم است که منجر به تامین ، حفظ و ارتقای سلامت شده و ترکیبی از حمایت های آموزشی ، ساختاری ،اقتصادی و محیطی برای تعالی رفتار سالم است .آموزش سلامت هرچند وظیفه ای ایست برای تمام مراقبین سلامت اما خود علمی است که ریشه در مجموعه ای از علوم تربیتی ، رفتاری، روان شناسی ، مردم شناسی ، جامعه شناسی ، ارتباطات ، اطلاعات پزشکی و بهداشتی داشته و متناسب با توسعه این علوم و گذر دوران توسعه می یابد. آموزش سلامت هرچند وظیفه ای است برای تمام مراقبین سلامت اما بدون اتکای به شواهد و رعایت استانداردهای آموزش سلامت ، نمی توان به تاثیر آن امیدی داشت .

تاریخچه آموزش سلامت :

فعالیت های منظم مبتنی بر طرح ریزی در آموزش سلامت در سطح بین المللی پس از تاسیس سازمان جهانی بهداشت در سال 1948 آغاز شد که ایران نیز از کشورهای مؤسس آن بود .

در ایران مدتها پس از تاسیس وزارت بهداری (سال 1320) عملا فعالیت های آموزش سلامت در سطح محدودی از سال 1330 به بعد آغاز شد که در ابتدا فعالیت های آن متوجه مسایل ریشه کنی مالاریا گردید و بتدریج در طی سالهای بعد فعالیت هایی نظیر بهسازی محیط ، تالیف مواد درسی و مطالب خواندنی و تهیه پوستر و بولتن را بر عهده گرفت. در سال 1340 به بعد واحد آموزش سلامت وزارت بهداری تجهیز شد و به حالت فعالتری درآمد . بلاخره در سال 1351 اداره آموزش سلامت (بهداشت ) به دفتر آموزش سلامت (بهداشت) تبدیل شده و عهده دار انجام رسالت های مربوط به آموزش سلامت در سطح کشور گردیده است.  از سالهای 1373 به بعد با استفاده از رویکرد" آموزش بهداشت به عنوان حل مشکل" که در طرح جامع عملیاتی استان از آن استفاده می شود واحد آموزش بهداشت ابتدا با بررسی مشکلات و تجزیه وتحلیل وضعیت موجود به تعیین نقش خود پرداخته  و با اهداف مشخص واستراتژیهای واضح و بیان فعالیت، همراه با ارایه جدول زمان بندی فعالیتها نقش خود را در حل مشکلات نشان می دهد.

در رویکرد" آموزش بهداشت به عنوان یک مراقبت "می توان از آموزش به عنوان رویکرد پیشگیری از بیماریها وارتقاء سلامت استفاده کرد. در این رویکرد با استفاده از اصول ارتقاء سلامت ، باید ضمن برنامه ریزی، نسبت به ایجاد عادات و رفتارهای صحیح بهداشتی در گروههای مختلف جامعه به ویژه کودکان و نوجوانان اقدام نمود. به طور کلی واحد آموزش بهداشت در حال حاضر با برنامه ریزی عملیاتی و تفضیلی در راستای طرح جامع آموزشی شهرستان نقش خود را در هر یک از مشکلات بهداشتی نشان می دهد.

تعاریف آموزش سلامت :

ü        سازمان بهداشت جهانی (who) اهداف و تعاریف زیر را برای آموزش سلامت بیان کرده است :

ü        ترغیب مردم برای شرکت فعالانه در اقدامات بهداشتی به طور انفرادی و دسته جمعی به منظور حفظ سلامت فرد

ü    تجهیز افراد به دانشها و مهارت های لازم و نفوذ در گرایشهای آنان به نحوی که بتوانند مسایل بهداشتی خویش را حل  نمایند .

ü        فراهم آوردن شرایط لازم جهت رشد خدمات بهداشتی

ü        آماده کردن و تشویق مردم برای قبول و نگاه داری عادات بهداشتی

ü        آگاه نمودن مردم درباره خدمات طبی و بهداشتی کشور

ü    کمک به مردم در راه نایل شدن به سلامت توسط اقدامات و فعالیت های خود آنان به نحویکه بتوانند آمادگی قبول مسئولیت تندرستی خود و اجتماعی که در آن زندگی می کنند را داشته باشند.

 رسالت و اهداف:

  واحد آموزش سلامت زیر نظر مرکز بهداشت شهرستان ومعاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی فعالیت می نماید این واحد با استفاده از توانائیها و امکانات موجود ، وظیفه خود می داند با توانمند سازی جامعه در شناخت عوامل تاثیر گذار بر سلامت فردی و اجتماعی و ارائه الگو هایی در زمینه شیوه زندگی سالم در کاهش بیماریها و مرگ و میر و ایجاد زندگی با نشاط برای افراد نقش اساسی ایفاد می نماید .

 همواره میکوشد تا با مدیریت صحیح برنامه های آموزشی مورد نیاز ، تعهد خود را به جامعه ، گیرندگان خدمت ، کارکنان ، دولت و سایر ذی نفعان بگونه ای انجام دهد که منجر به افزایش دانش و سواد بهداشتی به منظور تغییر نگرش و رفتار برای ارتقاء کیفیت زندگی افراد گردد 

ما اعتقاد داریم ، نیروی انسانی با ارزش ترین منبع سازمان هستند و بدین منظور افزایش دانش و مهارت افراد را در اولویت قرار داده و با توانمند سازی کارکنان و حفظ حرمت بستر را برای جلب مشارکت آنان در تصمیم گیری و برنامه ریزیها فراهم می کنیم.

بطور مستمر تلاش می کنیم تا مشارکت موثر تمام بخشها ی توسعه ( ادارات ، ارگانها و) در شهرستان  را جهت طراحی ، اجرا و ارزیابی برنامه های سلامت جلب کرده و به ایجاد ارتباط صحیح درون و بین بخشی اقدام می نمائیم وهمواره در راستای سیاستها و استراتژیهای کلان وزارت متبوع حرکت می کنیم.

  وظایف:

ü        تهیه و تدوین برنامه عملیاتی سالیانه واحد آموزش سلامت

ü        تعیین اولویت های آموزشی با توجه به مشکلات و معضلات بهداشتی و نیازسنجی بعمل آمده

ü        ارزیابی نیازهای آموزشی برای آموزش سلامت

ü        برنامه ریزی موثر برنامه های آموزش سلامت

ü        مدیریت برنامه های آموزش سلامت

ü        اجرای برنامه های آموزش سلامت

ü        هماهنگی درون بخشی و برون بخشی در اجرای برنامه های آموزش سلامت

ü        توانمند سازی کارکنان وگروههای هدف برنامه های آموزش سلامت

ü        ارزشیابی برنامه ها و مداخلات آموزش سلامت در مرکز بهداشت

ü        بررسی نیاز سنجی آموزشی گروههای هدف برنامه ها ی سلامت

ü        تشکیل کمیته ارزیابی و ارزشیابی رسانه های تولیدی شهرستان

ü        تهیه و ارائه گزارش عملکرد به سطح مافوق

ü        اخذ مجوز کارگاههای آموزشی و صدور گواهی مجوز دار  

ü        تشکیل کمیته علمی آموزش سلامت

ü        پایش نظارت ، کنترل و ارزشیابی فعالیتها و مداخلات آموزش سلامت در مراکز و خانه های بهداشت

ü        تهیه جدول زمان بندی آموزشی ( جدول گانت )